Tarihte bugün Atatürk

 

27 EYLÜL

 

27 Eylül 1907 – Selanik'te gizli olarak faaliyette bulunan Osmanlı Hürriyet Cemiyeti'nin, Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti ile birleşme kararı (Doktor Nâzım, 1907 yılı eylülünde Paris'ten gizlice Selânik'e gelerek buradaki Osmanlı Hürriyet Cemiyeti kurucuları ile iki cemiyetin birleşmesi hususunda bir anlaşma yapmıştır, İttihat ve Terakki Cemiyeti, bu tarihten itibaren Rumeli'nin her tarafına yayılarak kuvvetli örgüt oluşturmuştur. [Kocatürk]

 

27 Eylül 1911 – 27 Eylül 1911 Tarihinde muvakkaten Trablusgarp Fırkası Erkân-ı Harbiyesine memur edilmişse de Trablusgarp'a gitmeksizin İstanbul'a cefbi 5 nci Kolordu'ya tebliğ edilerek Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Dairesi'ne tayin buyrulmuştur.

 

27 Eylül 1914 – İngiliz savaş gemilerinin, Çanakkale Boğazı'nı abluka altına alışı.

 

27 Eylül 1914 – Çanakkale Boğazı'nın kapatılması. Osmanlı'nın 27 Eylül günü Çanakkale Boğazı'ndan bütün gemi geçişlerini yasaklaması.

 

27 Eylül 1915 – Atatürk'ün, 5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders'e, Anafartalar Grubu Komutanlığı'ndan affını isteyen yazısı: "…Geçenlerde Ekselansları Başkomutan, Kuzey, Güney ve Asya Gruplarını ziyaretiyle gereği gibi onurlandırmıştır; ancak Anafartalar Grubu'nun varlığını tanımak istememekle, bizi ziyaretinin onurundan mahrum kılmıştır. …Ekselansları Başkomutan'ın şahsıma karşı beslediği duygular böylece bilinirken, orduda aynı koşullar altında hizmet vermem benim için imkânsızdır. Siz Ekselanslarından, beni şu andan itibaren Grup Komutanlığından istifa etmiş sayma ve şahsımla ilgili daha sonraki işlemleri tayin etme lütfunda bulunmanızı rica etmek onurunu taşımaktayım." [Kocatürk]

 

27 Eylül 1915 – Mustafa Kemal, Sanders'e, Anafartalar Grup Komutanlığından istifa edeceğini bildirdi. (Enver Paşa son gelişinde kendisini ziyaret etmedi gerekçesiyle) Ancak istifası kabul görmedi. (Cumhuriyet Tarihi Yalanları, Sinan Meydan)

 

27 Eylül 1917 – Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa'nın -kendisine gönderilen 24 Eylül 1917 tarihli ek rapor üzerine- Atatürk'e telgrafı: "Zatıâlilerini görüşlerinde tamamen haklı buldum. Çarşamba günü buradan hareket ediyorum. Zatıâlileriyle karşılıklı görüşünceye kadar hiçbir harekette bulunmamanızı gözlerinizden öperek özellikle rica ederim, kardeşim."

 

27 Eylül 1918 – Dera'ya gelmiş olan 7. Ordu birliklerinin, Şam yönünde geri çekilişe devam etmeleri ve Atatürk'ün Dera'dan ayrılışı.

 

27 Eylül 1919 – Birinci Bozkır ayaklanması (Bastırılışı 4 Ekim 1919)

 

27 Eylül 1919 – Mustafa Kemal Paşanın Padişah ve Damat Ferit Hükümetiyle Heyeti Temsiliye arasında aracı oynayan Abdülkerim Paşa ile telgraf görüşmesi.

 

27 Eylül 1919 – Atatürk'ün, Konya halkına bildirgesi: "…Vali Cemal Bey'in hareketlerindeki hıyanet, orada bulunan yabancıların dahi nefretini gerektirdiğinden kendisi milletle karşı karşıya bırakılmıştır."

 

27 Eylül – 2 Kasım 1919 – 3. Konya Bozkır (Zeynelabidin) ayaklanması.

 

27-28 Eylül 1919 – Konya Valisi Cemal, İstanbul'a kaçtı.

 

27 Eylül 1921 – İstanbul'da bulunan Zübeyde Hanım'ın, Atatürk'e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verilmesi nedeniyle tebrik telgrafı: "Size "Mareşallik" yüce rütbesi ile "Gazilik" şeref unvanının verildiğini müjdelediler. Milletin hakkınızdaki bu sevgi ve itimadı, benim kadar kimseyi duygulandıramaz. Kız kardeşinle beraber alnından öperek ve bağrımıza basarak seni tebrik ederiz."

 

27 Eylül 1922 – General Harington'un, Atatürk'e Yunan donanmasının İstanbul'dan uzaklaştırıldığını bildi en telgrafı: "…Yunan donanması, bugün İstanbul'dan çekildi. Arzum çatışmaktan kaçınmaktır. Arzu ederseniz sizinle görüşmeye hazırım."

 

27 Eylül 1922 – Yunanistan'da ihtilal. Kral Konstantin tahtı bıraktı. Yunan kralı I. Konstantin Anadolu yenilgisi sonrası tahtını terk etmek zorunda kaldı. Yunanistan'da çıkan askeri ihtilal sonucu, Kral Konstantin'in oğlu lehine tahttan ve Atina'dan ayrılışı.

 

27 Eylül 1922 – Fransız Doğu Donanması Komutanı Amiral Dumesnil'in, Atatürk'e Türk süvarilerinin tarafsız bölgeden geri alınması hususunda Fransız Hükümeti'nin isteğini bildiren mektubu. [Kocatürk]

 

27 Eylül 1922 – Atatürk'ün, Kardinal Gasparri'nin artık kan dökülmemesi ve bir an evvel barış yapılmasını isteyen telgrafına cevabı: "Yunan ordusunun terke mecbur olduğu bölgede bulunan bütün şehirlerimiz ve kasabalarımız yanmış ve ahali her türlü zulme maruz kalmıştır. Aynı zulüm, yeni bir şiddetle Trakya'da yapılmaktadır. Bu insanî hissi, bugünkü durumu yaratanlar katında uyandırmanızı sizden rica ederim."

 

27 Eylül 1923 – Harp Okulu, İstanbul'da Harbiye'deki binasına taşındı.

 

27 Eylül 1923 – Atatürk'ün, Avusturya'da yayınlanan "Neue Freie Presse" muhabiri J. H. Lazar'a, Cumhuriyet idaresi, Türkiye'nin doğu, batı ilişkileri hakkında demeci: "…Yeni Türkiye Anayasası'nın ilk maddelerini size tekrar edeceğim: Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Yürütme kudreti, yasama yetkisi milletin yegâne gerçek mümessili olan Meclis'te belirmiş ve toplanmıştır. Bu iki kelimeyi bir kelimede özetlemek mümkündür: Cumhuriyet!" (Bu görüşme, adı geçen gazetenin 2 Ekim 1923 tarihli sayısında yayımlanmıştır). [Kocatürk]

 

27 Eylül 1923 – Atatürk'ün Neue Freie Presse muhabirine halifelik sorununa dair verdiği demeç, "… Tarihimizin en mesut devresi hükümdarlarımızın halife olmadıkları zamandır."

 

27 Eylül 1924 – Atatürk'ün, sabah Tokat Belediyesi'ni ziyareti, daha sonra Lâtife Hanımla beraber Tokat'tan hareketle saat 16.30'da Sivas'a gelişi, Sivas Kongresi'nin toplandığı lise salonunda şehir temsilcilerini kabulü, akşam şerefine verilen yemekte teşekkür konuşması.

 

27 Eylül 1924 – Atatürk Sivas Lisesi'nde.

 

27 Eylül 1925 – Atatürk, Bursa Asker Hastanesinde.

 

27 Eylül 1928 – Atatürk'ün, Çankaya'da Fransız Büyükelçisi Charles de Chambrun'un güven mektubunu kabulü ve Elçi'nin söylevine cevap konuşması.

 

27 Eylül 1930 – İsmet Paşa'nın kurduğu yeni hükümet çalışmalara başladı.

 

27 Eylül 1930 – Atatürk'ün demeci: "…Eğer İsmet Paşa hükümet kurmayı kabulden kesinlikle kaçınsaydı, Başbakanlığı bizzat üstlenmekten başka çare kalmazdı. Ya ben ya İsmet Paşa!"

 

27 Eylül 1931 – ABD'li komutan McArthur Türkiye'yi ziyaret etti.

 

27 Eylül 1932 – Gazi Mustafa Kemal, General Mac Arthur'la görüştü. Atatürk'ün, saat 17.00'de Dolmabahçe Sarayı'nda Genelkurmay Başkanı General Mac Arthur'u kabulü ve görüşmesi: "…Avrupa devlet adamları, başlıca anlaşmazlık konusu olan önemli siyasî sorunları, her türlü millî egoizmlerden uzak ve yalnız umumun yararına olarak, son bir gayret ve tam bir iyi niyetle ele almazlarsa korkarım ki, felâketin önü alınamayacaktır."

 

27 Eylül 1932 – Atatürk'ün, Dolmabahçe sarayında ABD Gnkur. Başkanı McArthur ile birinci dil kurultayına katılıp bazı dil tezlerini dinlemesi.

 

27 Eylül 1932 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda İktisat Bakanı Celâl (Bayar) Bey'i kabul ederek bir süre görüşmesi.

 

27 Eylül 1932 – Vecihi Hürkuş, Genelkurmay Başkanlığı onayı ile Kadıköy'de ülkenin ilk sivil uçuş okulunu (Vecihi Sivil Uçak Okulu) açtı. (Parasızlık nedeniyle 1934 yılında kapattı.) (1954 yılında ise ülkenin ilk özel havayolu şirketini "Hürkuş Havayolları" kurdu.)

 

27 Eylül 1933 – Atatürk'ün, Dolmabahçe Sarayı'nda İngiliz Büyükelçisi George Clerck'in veda ziyaretini kabulü.

 

27 Eylül 1934 – Atatürk'ün, akşamüzeri İsmet Paşa'nın köşküne gidişi, geç saatlerde Çankaya'ya dönüşü.

 

27 Eylül 1936 – Atatürk'ün, akşamüzeri motorla Büyükada Yat Kulüp'e gelişi, geceyi burada geçirmesi.

 

27 Eylül 1938 – Atatürk'ün, Dil Bayramı'nın 7. yıldönümü nedeniyle Türk Dil Kurumu'nun telgrafına cevabı: "Dil Bayramı münasebetiyle bana karşı gösterilen temiz duygulardan çok duygulandım. Teşekkür eder, verimli çalışmalarınızda sürekli başarılar dilerim."

 

27 Eylül 1938 – Atatürk'ün, Dil Bayramı'nın 7. yıldönümü nedeniyle gönderilen kutlama telgraflarına Anadolu Ajansı aracılığıyla açık teşekkürü.