Tarihte bugün Atatürk

 

29 HAZİRAN

 

29 Haziran 1913 – Balkan Savaşı başladı. Bulgaristan'la öteki Balkan Devletleri arasındaki anlaşmazlığın büyümesi sonucu, 2. Balkan Savaşı'nın başlaması (Bulgaristan ile Sırplar-Yunanlılar ve Romanya arasında).

 

29 Haziran 1915 – Başkomutan Vekili Enver Paşa, Şehzade Ömer Faruk Efendi ve İstanbul Milletvekili Hüseyin Cahit (Yalçın) Bey'in, Gelibolu'da 5. Ordu Karargahı'nı ve Kemalyeri'nde 3. Ordu Karargahı'nı ziyaretten sonra Düztepe'de 19. Tümen Karargâhı'nda Atatürk'ü ziyaret edişleri.

 

29 Haziran 1917 – Atatürk'ün, beraberindekilerle Diyarbakır Büyük Camii'nde cuma namazı kılması.

 

29 Haziran 1918 – Mustafa Kemal'in Nuri Conker'e Viyana'dan mektubu.

 

29 Haziran 1919 – 56ncı Tümen Komutanı Bekir Sami Bey'in Mustafa Kemal'e; "56ncı Tümenin İzmir'deki iki alayının hemen hepsinin Yunanlılarca esir alınarak Mudanya'ya gönderildiğini, milli gayeleri gerçekleştirecek milli mücadelenin kaçınılmaz olduğu düşüncesini dört yana yaydığını, Mustafa Kemal'e sonuna dek güvendiğini" bildiren şifreli telgrafı. (Nutuk)

 

29 Haziran 1919 – Aydın'da silahlı çeteler, halkla birlikte Yunan kuvvetlerine karşı amansız bir mücadeleye girdi.

 

29 Haziran 1919 – Posta ve Telgraf İdaresi Mustafa Kemal tarafından verilen telgrafların kabul edilmemesini bütün teşkilâtına duyurdu.

 

29 Haziran 1919 – Atatürk'ün, sabah saat 5.00'de Sivas'tan Erzurum yönüne hareketi, Suşehri'ne gelişi ve geceyi burada geçirişi.

 

29 Haziran 1920 – Savaştepe, Burhaniye, Eşme ve Sındırgı'nın Yunanlılar tarafından işgali.

 

29 Haziran 1920 – Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti merkez heyetlerine genelgesi: "Büyük Millet Meclisi, aynı zamanda Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Kongresi yetkisine de sahip bulunmakta olduğundan Heyet-i Temsiliye ile olan ilişkinin Büyük Meclis Başkanlığı'yla sürdürülmesi." [Kocatürk]

 

29 Haziran 1920 – İngilizler İzmit körfezinde Derince limanında bulunan cephaneleri havaya uçurdu.

 

29 Haziran 1921 – Yunanlılar çekilirken İzmit, Adapazarı, Karamürsel, Kandıra, Yalova ve İznik civarında tahribat, yıkım, yangın ve toplu öldürme olayları düzenledi.

 

29 Haziran 1921 – Atatürk'ün, Ankara Hükûmeti'nin telkiniyle istifa etmiş olmasına rağmen bir süre sonra yeniden nazırlık kabul eden Ahmet İzzet Paşa'nın 17 Haziran 1921 tarihli telgrafına cevabı: "…Vaziyetinizi, Salih Paşa Hazretleriyle beraber vermiş olduğunuz söze aykırı gördüm. …Vaziyet-i umumiyeye ve zât-ı devletinize telkin edilmiş fikirlere nazaran evvelce olduğu gibi bu defa da aldatılmış olmaktan, korkuyorum."

 

29 Haziran 1922 – Atatürk'ün, Mersin Gençler Yurdu Başkanlığı'na telgrafı: "…Mersin Gençler Yurdu'nun arzunuz üzerine fahrî başkanlığını kabul ediyorum. Milletimizin ilerleme ve yükselmesine yönelik hizmetlerinizde başarıya erişmenizi temenni ederim."

 

29 Haziran 1922 – Nurettin Paşa, 1. Ordu komutanlığına atandı.

 

29 Haziran 1923 - Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Lozan'da suçluların geri verilmesi ve başka konularda sözleşmeler imzalanması için görüşmeler başladı. (Anlaşma 6 Ağustos'ta imzalandı.)

 

29 Haziran 1923 – Fenerbahçe, İşgal Kuvvetleriyle oynadığı "General Harrington" kupasını kazandı.

 

29 Haziran 1923 – Harrington kupası futbol maçı, Taksim Stadı'nda Fenerbahçe ile İngiliz Gardlar karması arasında oynanmıştır. Harrington gazetelere verdiği ilanlarda kendisine güvenen bir Türk kulübüyle, İngiliz Gardlar Karması'nın maç yapmak istediğini belirtmişti. İlanda ayrıca, kazanan takıma özel olarak yaptırılan Harrington Kupası'nın verileceği belirtilmişti. Bu ilanı FB kendisine yönelik bir maç daveti olarak algılamış ve İngilizlere aynı gün şu yazılı cevabı vermişti:"İstanbul ve Havalisi Müttefik Kuvvetleri Komutanlığı Cenab-ı Alisi'ne; Fenerbahçe Spor Kulübü, bütün kulüplere vaki davetinize muttali olmuştur. Kulübümüz, arzu duyulan futbol maçını, yine arzu buyrulan gün ve saatte yalnız kendi kadrosuyla oynamaya hazır ve cevabınıza muntazır olduğunu cenab-ı alilerine bildirmekle kesbi şeref eyler." Maçın adı konmuştu: Gardlar Karması-Fenerbahçe. Harington, Gardlar karması'nın dünyaca ünlü İngiliz Çelse kulübünden getirttiği dört futbolcuyla takviye etmişti. Maçın önemi, diğer takımları da harekete geçirmiş, FB'nin ezeli rakibi GS, başta Aslan Nihat olmak üzere en iyi birkaç futbolcusunu FB'ye vermeyi teklif etmiş, ancak FB, ezeli rakibine teşekkür ederek bu maça kendi kadrosuyla çıkacağını belirtmiştir. Maç, 29 Haziran 1923'te Taksim Stadı'nda oynamıştır. Fenerbahçe, Gardlar Karmasını 2-1 yenmiş ve Harrington Kupası'nı almıştır. Bu kupa bugün FB Müzesi'nde sergilenmektedir. İşgal kuvvetleri giderayak FB'den unutamayacakları bir tokat yemişti. Zafer haberi kısa sürede Türkiye sınırlarını aşmış ta İsviçre'ye kadar gitmişti. Lozan Görüşmelerini yürütmek için İsviçre'de bulunan İsmet Paşa, FB'nin İngiliz Gardlar Karması'nı yenerek Harrington Kupası'nı aldığını duyunca çok sevinmiş ve bir telgrafla FB'yi tebrik etmiştir. İsmet Paşa'nın FB'ye gönderdiği telgraf şöyle bitiyordu: "Heyetimiz adına meserretle gözlerinizden öperim… İsmet."

 

29 Haziran 1925 – Diyarbakır İstiklal Mahkemesi'nce idama mahkûm edilen Şeyh Sait ile adamları idam edildi. Doğu İstiklal Mahkemesi'nde yapılan yargılamalar sonunda idama mahkum edilen Şeyh Sait ve 46 adamının cezaları infaz edildi (28 Haziran 1925'te gece yarısı idam edildi).

 

29 Haziran 1929 – Atatürk'ün, Avrupa'da tedavi görmekte olan Sabiha (Gökçen) Hanım'a mektubu: "Sanatoryum'dan gönderdiğin mektubu da aldım. Oradaki hayat ve bakımdan hoşnut olduğundan ve doktorların dediklerini çok itina ile takip ettiğinden pek memnun oldum. Aldığımız raporlardan anladığımıza göre esasen hastalığın o kadar mühim değildir. Sıhhat ve rahatına, bildirdiğin gibi itinada devam edersen az zamanda tamamiyle iyileşeceğin şüphesizdir. ..Gözlerinden öperim." [Kocatürk]

 

29 Haziran 1932 – Atatürk'ün, Çankaya'da sabahtan başlayarak saat 13.00'de kadar Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti'nin bir kısım üyeleriyle çalışması.

 

29 Haziran 1933 – Atatürk'ün. Ankara Hukuk Fakültesi sınavlarında bulunması.

 

29 Haziran 1933 – Atatürk'ün, akşam trenle Ankara dan İstanbul'a hareketi.

 

29 Haziran 1933 – Sivas – Erzurum demiryolu hattı inşasına başlandı.

 

29 Haziran 1934 – Atatürk'ün, İran Şahı Rıza Pehlevi ile beraber motorla Moda ve Suadiye'ye gidişi, daha sonra Büyükada Yat Kulübü'nü ziyareti.

 

29 Haziran 1936 – Atatürk'ün, Florya'da öğleden sonra denize girişi, akşamüzeri çevrede yaya bir gezinti yapması.

 

29 Haziran 1938 – Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü kuruldu.

 

29 Haziran 1938 – Hükümet tarafından hazırlanan Yüzellilikler'in affına dair kanun, uzun tartışmalardan sonra kabul edildi. Kanun İstiklal Mahkemeleri ve Heyet-i Mahsusa'lar tarafından verilmiş kararları da kapsıyor.

 

29 Haziran 1938 – TBMM 150'likler diye bilinen hainler için de Atatürk'ün rızasıyla af tasarısını kabul etti. (Cumhuriyet, Turgut Özakman)

 

29 Haziran 1933 – Atatürk'ün, Savarona yatında, İstanbul Valisi Muhittin Üstündağ'ı kabulü ve İçişleri Bakanı Şükrü Kaya da hazır bulunduğu halde İstanbul'un imarı hakkında bilgi alışı ve bazı direktifler verişi.

 

29 Haziran 1939 – 29 Haziran 1939 günü Hatay Türkiye'ye katılmıştır. Hatay Devleti Meclisi, oybirliğiyle Türkiye'ye katılma kararı aldı. Hatay Millet Meclisi 29 Haziran 1939 gününde oybirliğiyle aldığı kararla Türkiye Cumhuriyeti'ne katıldı. 7 Temmuz 1939 gününde çıkarılan bir yasa ile de Hatay ili kuruldu ve anavatana katılma işlemi kesinleştirildi.