Tarihte bugün Atatürk

 

29 KASIM

 

29 Kasım 1911 – Atatürk ve arkadaşları (Nuri "Conker", Fuat "Bulca" vb.)'nın rahatsızlığının geçmesini takiben İskenderiye'den Trablusgarp'a (Bingazi) hareketi. (Atatürk ve arkadaşları İskenderiye'den trenle Ebülhaccac istasyonuna, oradan da 1 Aralık 1911 günü hareketle 8 günlük bir yolculuktan sonra Bingazi toprağına geçmişlerdir). [Kocatürk]

 

29 Kasım 1914 – Mustafa Kemal'e 29 Kasım 1914 Tarihinde iki sene kıdem zammı verilmiştir.

 

29 Kasım 1914 – Mustafa Kemal'in Enver Bey'den aktif görev istemesi (Yazılı ve sözlü ısrarları) üzerine, 29 Kasım 1914‟te 1. Tümen komutanlığına atanır. Ama 2 gün sonra bu atama iptal edilir. Birinci tümene yarbay Cafer Tayyar atanmıştır.

 

29 Kasım 1916 – Atatürk'ün, sabah Siirt'ten hareketle Garzan'a gelişi, Hükümet Dairesi'nde misafir edilişi, geceyi burada geçirişi.

 

29 Kasım 1916 – Siirt çevresinin önde gelen aşiret reislerinden Cemil Çeto'nun, Mustafa Kemal'in 4 subay ve 8-10 süvari ile Siirt'ten Garzan'a giderken 100 atlı ile yolunu kesmesi. Mustafa Kemal not defterinde onları affettiğini yazmış ve sonraki yıllarda da ilişkisini sürdürmüştü.

 

29 Kasım 1918 – Atatürk'ün, cuma selâmlığını takiben mahfil-i hümayun'da Padişah Vahdettin tarafından kabulü.

 

29 Kasım 1918 – Göz doktoru Esat Paşa ve tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in girişimleri ile partiler üstü bir Milli kongre teşkilatı kuruldu. Yetmişe yakın sivil toplum kuruluşundan ikişer temsilcinin katılımıyla oluşan bu kurulun temel amacı işgallere karşı alınacak tedbirler konusunda fikir alışverişinde bulunmaktır. Bazı kaynaklara göre de bu kurul Kuvayi Milliye'nin nüvesi kabul edilir. (Atatürk'ün Gizli Kurtuluş Planları, Sinan Meydan, 7. Baskı, s.82)

 

29 Kasım 1918 – Mustafa Kemal ile Vahdettin'in üçüncü buluşması. Bahriye nazırı Ali Rıza Paşayla birlikte ve yine cuma selamlığında gerçekleşmiştir. İçeriğe dair çokça bilgi bulunmamaktadır.

 

29 Kasım 1918 – İstanbul'da bazı kuruluş ve siyasi parti temsilcilerinin katılımıyla "Milli Kongre" adıyla bir kuruluş oluşturulması. Bağımsızlık düşüncesi etrafında toplanan elli kadar parti ve derneğin oluşturduğu ve öncülüğünü Dr. Esat Paşa'nın yaptığı Milli Kongre oluşturuldu.

 

29 Kasım 1918 – Milli Kongre, İstanbul'da toplandı.

 

29 Kasım 1919 – Atatürk'ün, Harbiye Nazırı Cemal Paşa'ya telgrafı: "Millî Meclisin İstanbul'da toplanması gereği hakkında hükümetin görüşüne uygun karara, Mebuslar Meclisi'nin her türlü dokunulmazlığını sağlama zorunluğunu kabineye bırakarak, mecburiyet karşısında uyulmuştur."

 

29 Kasım 1919 – Mîsak-ı Millî ilan edildi.

 

29 Kasım 1919 - Maraş'da Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu.

 

29 Kasım 1929 – Tekirdağ'da Atatürk Anıtı açıldı.

 

29 Kasım 1930 – Atatürk ve beraberindekiler öğleden sonra Trabzon'dan İstanbul'a Ege Vapuru ile hareket ettiler.

 

29 Kasım 1932 – Jön Türk hareketinin önderlerinden düşünür Abdullah Cevdet öldü.

 

29 Kasım 1935 - Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası açıldı.

 

29 Kasım 1936 – Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Devrim Tarihi dersleri başladı.

 

29 Kasım 1937 – Hatay'ın bağımsızlık statüsü yürürlüğe girdi.(!) Milletler Cemiyeti'nce kabul edilen tasarı esasları çerçevesinde Ekim 1937'de Antakya ve İskenderun'da Türk konsoloslukları açıldı. 29 Kasım 1937'de bağımsız rejim yürürlüğe girdi.

 

29 Kasım 1937 – Hatay anayasası bu tarihte yürürlüğe girecekti ancak Türkiye ve Suriyedeki karışıklıklar nedeniyle giremedi ve seçimler yapılamadı. Milletler cemiyeti bir seçim tüzüğü hazırladı ve seçimin 15 Temmuz'dan önce tamamlanmasını kararlaştırdı. (20. YY. Siyasi Tarihi, Prof. Dr. Fahir Armaoğlu)