Tarihte bugün Atatürk

 

30 HAZİRAN

 

29/30 Haziran 1915 – İngilizlerin, akşam baskın şekilde taarruza ve Atatürk'ün emri ile kuvvetlerimizin Yükseksırt'a karşı taarruzu. (Takviye kuvvetlerinin yerinde ve zamanında kullanılmaması, karşı taarruzun başarısını önlemiş ve kayba sebep olmuştur).

 

30 Haziran 1918 – Atatürk'ün, saat 19.30'da Viyana'dan trenle Karlsbad'a gelişi. Atatürk'ün, akşam Dr. Vermer tarafından muayene edilişi ve tedavi programı belirlenmesi. (Mustafa Kemal, 30 Haziran 1918 – 27 Temmuz 1918 tarihleri arasında Karlsbad'da tedavi görür. Bu süre içindeki yaşantısını Türkçe bazı kısımlarını da Fransızca olarak kaleme almıştır. Anılarının bir kısmı Prof. Dr. Afet İnan tarafından yayınlanmıştır. Anılar Mustafa Kemal'in oradaki hayatı hakkında bilgi verdiği için değerlidir. Ancak bunların esas değerleri Mustafa Kemal'in 1919'dan önce, devlet idaresi, sosyal hayat, kadın – erkek ilişkileri, askerî yönetim konularında verdiği bakir bilgiler dolayısıyladır. Keza bu hatıralarda açıkça görülen husus, onun kitaba, okumaya, öğrenmeye karşı olan hudutsuz aşkıdır.)

 

30 Haziran 1918 – Atatürk'ün, Karlsbad günlük yazmaya başlaması (5 defter halindeki bu günlükler -bazı günler atlanmak suretiyle- 28 Temmuz 1918 tarihine kadar devam etmiştir. Günlüğün bazı bölümleri Fransızca olarak yazılmıştır. [Kocatürk]

 

30 Haziran 1919 – Milli kuvvetlerin Aydın'ı geri alışı. Aydın, üç gün süren şiddetli çatışmalardan sonra Yunanlılardan geri alındı. Yunanlılar bazı Türk köylerini ateşe verdi.

 

30 Haziran 1919 – Atatürk'ün, sabah saat 9.00'da Suşehri'nden Erzincan'a hareketi, akşam Refahiye'ye gelişi, geceyi Çardak Boğazı'nda toprak üstüne battaniye sererek geçirmesi.

 

30 Haziran 1919 – 30 Haziran'da ise İngiliz Karadeniz Orduları Başkumandanı Milne, Mustafa Kemal'in azledilmesini, 6 Haziran'da Harbiye Nezareti'nden istediklerini, 8 Haziran'da verilen dönüş emrine rağmen Mustafa Kemal'in görevden alınmadığını belirterek Anadolu'daki direniş hareketlerinin önlenmesi için Mustafa Kemal ve Cemal Paşaların çekilmeleri konusunda Osmanlı Dışişleri nezrinde girişimde bulunulmasını Amiral Calthorpe‟den istedi.)

 

30 Haziran 1919 – General Milne'in, Harbiye Nazırı Ali Ferit Paşa'ya, "Sivas'ta bulunan Atatürk ile Konya'da bulunan Cemal Paşa'nın derhal İstanbul'a çağrılmaları için Osmanlı hükümeti ile temasa geçilmesini isteyen" yazısı.

 

30 Haziran 1919 – Yeni Harbiye Nazırı (Milli Savunma Bakanı) Ali Ferit Paşa'nın Atatürk'e, Padişah'ın kendisine hava değişimi almasını, arzu edeceği bir şehir veya kasabada istirahat etmesi tavsiyesini bildiren telgrafı (Atatürk bu telgrafı 2/3 Temmuz gecesi Erzurum yolunda almıştır). [Kocatürk]

 

30 Haziran 1919 – İngilizlerin dayatması ile harbiye nazırı Ali Ferit paşa Mustafa Kemal'e 30 Haziran günü mektup gönderdi; "İstanbul'a dön yahut hava değişimi al ki İngilizleri ikna edebilelim!"

 

30 Haziran 1920 – Yunanlılar, Balıkesir ve Edremit bölgelerini işgal etti. Yunan kuvvetleri Balıkesir, Bigadiç, Burhaniye ve Susurluk'u işgal etti.

 

30 Haziran 1920 – Yunanlıların kuzey kolu 30 Haziran 1920'de Balıkesir'e girdi ve süvarileri 2 Temmuz'da Kirmastı ve Karacabey'i işgal etti. (56ncı ve 61nci Tümenlerimiz Ulubat köprüsünü tahrip edip Bursa'ya çekildi.) Yunanlılar takiple Bursa'yı da işgal etti. (Tümenlerimiz bu kez Eskişehir'e çekildi.) (Nutuk)

 

30 Haziran 1921 – Mustafa Kemal'in öncülüğünde Çocuk Esirgeme Kurumu kuruldu.

 

30 Haziran 1921 – Çocuk Esirgeme Kurumu'nun temeli sayılan "Himaye-i Eftal Cemiyeti" 30 Haziran 1921'de kuruldu. (Daha önce 1917'de de Himaye-i Eftal derneği açılmış ancak derneğin çalışmaları savaşlar nedeniyle kesintiye uğramıştı.)

 

30 Haziran 1921 – Atatürk'ün, Ankara'da kurulan Himaye-i Etfal Cemiyeti (Çocuk Esirgeme Kurumu)'nin, himayesi altında çalışmasını kabul edişi.

 

30 Haziran 1921 – Milli Mücadele'nin en zor günlerinde, 30 Haziran 1921'de Ankara'da, Hâkimiyet-i Milliye Matbaası'nın küçük bir odasında Himaye-i Etfal Cemiyeti kuruldu. Kurucularının büyük çoğunluğu Fevzi Paşa, Dr. Adnan Bey, Dr. Fuat Bey, İbrahim Süreyya Bey, Mustafa Necati Bey, Yunus Nadi Bey gibi Atatürk'ün yanındaki yakınındaki milletvekilleriydi. Cemiyetin kuruluş amacı, önce şehit çocuklarının, sonra kimsesiz ve muhtaç çocukların, sonra da tüm ülke çocuklarının korunmasıydı.

 

30 Haziran 1924 – İstanbul posta dağıtıcıları, ücretlerini yetersiz bularak topluca istifa ettiler.

 

30 Haziran 1926 – Atatürk'ün, Başbakan İsmet Paşa'yla İzmir'den Çeşme'ye gidişi.

 

30 Haziran 1926 – Atatürk'ün, Çeşme'ye gitmek üzere Urla'dan geçerken, şerefine verilen çayda konuşması: "…İnkılâp içerde ve dışarda pek çok şeyleri başarmıştır; fakat daha vazifemiz bitmemiştir. Gençliğin pek çok çalışması lâzımdır. Bu noktada dikkatinizi çekerim."

 

30 Haziran 1926 – 885 sayılı İskan kanunu çıkarıldı. (Cumhuriyet tarihi yalanları, Sinan Meydan)

 

30 Haziran 1927 – Mustafa Kemal'in vermiş olduğu dilekçe üzerine askerlikten emekliye ayrılması hakkında kararname düzenlenmesi.

 

30 Haziran 1927 – Gazi Mustafa Kemal, İsmet İnönü, Kazım Özalp askerlikten emekliye ayrıldılar.

 

30 Haziran 1927 – Atatürk'ün, İstanbul'a gitmek üzere trenle Ankara'dan hareketi.

 

30 Haziran 1927 –Atatürk'ü Ankara'dan İzmit'e götürecek tren saat 17.15'de hareket etti. İzmit'te inilip Ertuğrul gemisine geçildi. Yat İzmit'ten 1 Temmuz günü 12.30'da hareket etti.

 

30 Haziran 1930 – Atatürk'ün, İstanbul'dan Yalova'ya gelişi.

 

30 Haziran 1933 – Atatürk'ün, trenle Ankara'dan İstanbul'a gelişi.

 

30 Haziran 1936 – Atatürk'ün, Silifke Ziraat Bankası'na, Tekir köyünden 6 kişiyle beraber, bölgede "Tarım Kredi Kooperatifi" kurmak istediklerini bildiren dilekçesi (Gerekli işlemler Temmuz ayında tamamlanmıştır). [Kocatürk]

 

30 Haziran 1936 – Mustafa Kemal, İçel'in Tekir köyünde 36 çiftçi ile birlikte 2836 sayılı yasaya göre Tarım Kredi Kooperatifi kurmak için Silifke Ziraat Bankası'na başvurdu. Kurulan bu İLK Kooperatifin kayıtlarda 1 numaralı ortağı Mustafa Kemal Atatürk'tür. (Akl-ı Kemal c.2, Sinan Meydan)

 

30 Haziran 1939 – Hatay'ın Türkiye'ye katılması. Meclis, Hatay Antlaşması'nı onayladı ve 7 Temmuz'da Hatay il oldu.