Tarihte bugün Atatürk

 

30 MART

 

30 Mart 1915 – Mustafa Kemal Paşa'nın Çanakkale'den Madam Corinne'ye yazdığı mektupta Bigalı Mehmet Çavuş'un kahramanlığından bahsetmesi. (Gelibolu, Erol Mütercimler)

 

30 Mart 1919 – İngilizler, Merzifon'u işgal etti.

 

30 Mart 1919 – Boğazlayan kaymakamı Kemal Bey'in Ermeni tehciri dolayısıyla, Divanı Harp kararıyla, İstanbul'da idamı ve ertesi gün halkın olayı büyük gösterilerle protesto etmesi. (Bazı kaynaklarda idam tarihi 10 Nisan geçmektedir.)

 

30 Mart 1919 – Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey'in vasiyetini yazdığı mektup; "… Küçük yaşta rahmete kavuşan oğlum Adnan'ın gömülü bulunduğu Kadıköy Kuşdili Çayırı'ndaki kabristanda yavrumun yanına gömülmemi diliyorum. kabir taşım hamiyetli Türk ve Müslüman kardeşlerim tarafından dikilmeli ve üstüne şöyle yazılmalıdır; "Millet ve memleket uğruna şehit olan Boğazlıyan Kaymakamı Kemal'in ruhuna Fatiha!.." Perişan zevcem Hatice'ye, yavrularım Müzehher ve Müşerref'e yardım edilmesini, yavrularımın tahsil ve terbiyesine ihtimam buyurulmasını vatandaşlarımdan beklerim. Babam Karamürsel Aşar memuru sabıkı Arif Bey de acizdir. Kardeşim Münir'de kimsesizdir. Bunlara da yardım olunursa memnun olurum. Türk Milleti ebediyyen yaşayacak, Müslümanlık asla zeval bulmayacaktır. Allah millet ve memlekete zeval vermesin. Fertler ölür, millet yaşar. İnşallah Türk milleti ebediyete kadar yaşayacaktır."

 

30 Mart 1919 – Damat Ferid Paşa, İngiltere'nin himayesini sağlamak üzere, Amiral Calthorphe'a bir proje verdi.

 

30 Mart 1919 – Damat Ferit, İngiliz Yüksek komiserine, Padişah vahdettin ile birlikte hazırladığı bir anlaşma taslağı sundu. Bu taslağa göre Türkiye'nin yönetimi 15 yıllığına İngiltere'ye bırakılmak isteniyordu. İngiliz Amiral Webb bu öneriyi geri çevirdi. (Damat Ferit, İngilizleri bile şaşırtan bu önerisini 8 Eylül 1919'da yeniledi. Sonuçta İngilizlerle 12 Eylül 1919 tarihinde gizli bir anlaşma imzalandı.) (Sinan Meydan, 1923, 3. Baskı, s.145.)

 

28 – 30 Mart 1922 – Batı cephesindeki hazırlıkları denetlemek için (Sovyet heyeti, Sovyet ve Azerbaycan elçileriyle) Akşehir, Konya'da.

 

30 Mart 1922 – Darülfunun'da öğrenciler Rıza Tevfik'in (Bölükbaşı) konferansında olay çıkararak, filozofu protesto etti. Rıza Tevfik'le birlikte Cenab Sahabettin, Barsamyan, Hüseyin Daniş ve Ali Kemal'in derslerine girmeme kararı alındı.

 

30 Mart 1922 – Atatürk'ün, beraberinde İsmet Paşa olduğu halde Akşehir'den Çay'a gelişi ve öğleden sonra Çay yöresinde 1. Ordu birliklerinin geçit resmini izlemesi.

 

30 Mart 1922 – Atatürk'ün, cephede komutanlarla görüşmesi ve II. İnönü Zaferi'nin yıldönümü nedeniyle söyledikleri: "…Arzu ediyorum ki, bütün askerlere kazandıkları bu zafer gününün yüceliğini hatırlatırken Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ve fedakâr Türkiye halkının, kahraman ordumuzun yakında düşmanı mukaddes ana topraklarımızdan çıkaracağını da kesin güven ve imanla beklediklerini söyleyesiniz!"

 

30 Mart 1924 – Mehmet Rıfat (Börekçi), Diyanet İşleri Başkanlığına atandı.

 

30 Mart 1935 – Tahsin Bey (Mayatek)'in Atatürk'ün güneş dil teorisi ve Türklerin kökeni (Mu kıtası) çalışmaları kapsamında maslahatgüzarlığına başlamak üzere Mexico'ya varması.

 

30 Mart 1937 – Atatürk'ün, Amerika'da Tylers Okulu'nda meydana gelen patlama ve can kaybı nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Roosevelt'e başsağlığı telgrafı.

 

30 Mart 1937 – Atatürk'ün, akşamüzeri kız kardeşi Makbule Hanım'ın kaldığı köşke gelişi, bir süre dinlendikten sonra ayrılışı.

 

30 Mart 1938 – Atatürk'ün hastalığı hakkında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğince ilk defa resmi tebliğ yayınlaması. Cumhurbaşkanlığı genel sekreterliği Atatürk'ün sağlık durumunda endişe verecek bir durum olmadığını, doktorlar tarafından kendisine istirahat önerildiği yolunda bir açıklama yapıldı.

 

30 Mart 1938 – Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin, -Fransa'dan da¬vet edilen Prof. Dr. Fiessinger'in Atatürk'ü muayenesinden sonra- Atatürk'ün hastalığı hakkında ilk resmî bildiri yayımlaması (bu bildiride, Fiessinger'in muayenesi sonucu Atatürk'ün sağlığında endişe verici bir durum olmadığının belirlendiği ve kendisine 1,5 ay kadar istirahat tavsiyesinin yeterli görüldüğü belirtilmiştir). [Kocatürk]

 

30 Mart 1938 – Prof. Dr. Fiessinger'in, akşam Ankara'dan trenle İstanbul'a hareketi.

 

30 Mart 1938 – Atatürk'ün, Çankaya'da Başbakan Celâl Bayar'ı kabulü.

 

30 Mart 1938 – Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin, Fransa'dan davet edilen Prof. Dr. Fissenger'in ATATÜRK'ü muayenesinden sonra ATATÜRK'ün hastalığı hakkında ilk resmî bildiri yayımlaması. (Bu bildiride, Fissenger'in muayenesi sonucu ATATÜRK'ün sağlığında endişe verici bir durum olmadığının tespit edildiği ve kendisine 1,5 ay kadar istirahat tavsiyesinin yeterli görüldüğü belirtilmiştir.)